Artykuł sponsorowany

Pies nie wie, że jego właściciel jest alkoholikiem. Wie tylko, że człowiek, którego kocha, raz go przytula, raz na niego krzyczy. Że miska bywa pusta. Że spacer nie przychodzi. Że dom pachnie inaczej i jest głośno.

Zwierzęta domowe to ciche ofiary alkoholizmu. Nie mogą odejść, zadzwonić po pomoc ani powiedzieć, że cierpią. Pies będzie czekał przy drzwiach nawet wtedy, gdy właściciel nie wraca kolejny dzień. Kot schowa się pod łóżko i przestanie jeść. Zwierzęta w domu alkoholika doświadczają chaosu i zaniedbania, nie mając żadnej możliwości zmiany swojej sytuacji.

Ten tekst nie jest o złych właścicielach. Wielu alkoholików kocha swoje zwierzęta. Problem polega na tym, że choroba alkoholowa zabiera zdolność do opieki. Nałóg rozlewa się na wszystko wokół, łącznie z bezbronnymi stworzeniami, które zależą od człowieka całkowicie. Podjęcie leczenia to krok nie tylko dla siebie, ale i dla zwierząt, które na nas liczą — Wszywka alkoholowa Poznań to jedno z narzędzi wspomagających utrzymanie trzeźwości.

Jak dom alkoholowy wygląda oczami psa i kota

Psy i koty to zwierzęta rutynowe. Potrzebują przewidywalności: stałych pór karmienia, regularnych spacerów, powtarzalnego rytmu dnia. Nieprzewidywalność jest dla nich najgorszym stresorem. Zwierzę żyjące w ciągłej niepewności pozostaje w stanie chronicznego stresu, który z tygodnia na tydzień niszczy jego zdrowie.

Dom alkoholowy to chaos. Właściciel raz jest obecny i opiekuńczy, raz znika na kilka dni. Rano spokojny, wieczorem krzyczy. Obiecuje spacer, ale zasypia na kanapie. Karmienie odbywa się o losowych porach albo nie odbywa się wcale. Kończy się karma i nikt nie kupuje nowej, bo pieniądze poszły na alkohol.

Psy odczytują emocje ludzi z wyjątkową precyzją. Rozpoznają mowę ciała, ton głosu, a nawet feromony stresu. Pijany człowiek porusza się inaczej, brzmi inaczej, pachnie inaczej. Dla psa to sygnały zagrożenia - nie potrafi powiązać tych zmian z alkoholem. Widzi tylko, że jego człowiek zachowuje się niestabilnie.

Koty reagują na zmiany w otoczeniu jeszcze silniej niż psy. Stres środowiskowy u kotów prowadzi do konkretnych schorzeń. Kot w chaotycznym domu nie czuje się bezpiecznie, a poczucie bezpieczeństwa terytorialnego to fundament kociego dobrostanu.

A hałas? Krzyki, awantury, trzaskanie drzwiami, rzucanie przedmiotami. Słuch psa jest kilkanaście razy czulszy od ludzkiego, a kota jeszcze bardziej. To, co dla człowieka jest głośną kłótnią, dla zwierzęcia jest bombardowaniem.

Alkoholizm oznacza też skrajności w obecności właściciela. Albo jest nieobecny przez kilka dni (ciąg, szpital, po prostu nie wraca). Albo jest ciągle w mieszkaniu, leży na kanapie całymi dniami, a zwierzę nie ma spokoju ani przestrzeni. Żadna z tych sytuacji nie jest zdrowa.

Dym papierosowy to osobna kwestia, bo alkoholizm często idzie w parze z paleniem. Zwierzęta wdychają dym biernie, co zwiększa ryzyko nowotworów, astmy i podrażnienia dróg oddechowych. Psy i koty są na to narażone bardziej niż ludzie, bo leżą blisko podłogi, gdzie dym się gromadzi.

Sygnały, które wysyła zaniedbywane zwierzę

Zwierzęta nie mówią, ale komunikują się zachowaniem. Doświadczony behawiorysta potrafi odczytać z zachowania psa lub kota bardzo dużo o warunkach, w jakich żyje.

Psy - lękliwość, agresja, wyuczona bezradność

Pies żyjący w domu alkoholowym często wykazuje lękliwość. Cofa się, chowa pod meble, trzęsie się, podkłada ogon. Unika kontaktu wzrokowego. Te zachowania nasilają się, gdy właściciel jest pod wpływem alkoholu.

Część psów rozwija agresję reaktywną - warczenie, kłapanie zębami, w skrajnych przypadkach gryzienie. Taki pies nie jest "zły". Nauczył się, że nieprzewidywalne ruchy i podwyższony głos mogą oznaczać zagrożenie, i próbuje się bronić.

Lęk separacyjny pojawia się, gdy pies nigdy nie wie, czego się spodziewać po rozstaniu. Wyje, szczeka, niszczy mieszkanie, gdy właściciel wychodzi. Bo właściciel wraca w różnych stanach albo nie wraca wcale.

Chroniczny stres wywołuje zachowania kompulsywne: obsesyjne lizanie łap prowadzące do lick granuloma, gryzienie ogona, chodzenie w kółko. To zwierzęce odpowiedniki nawyków kompulsywnych u ludzi - próba poradzenia sobie z napięciem, które nie ma końca.

Stres zaburza też apetyt. Pies albo przestaje jeść, albo zjada wszystko naraz, "na zapas", bo nauczył się, że karmienie jest nieregularne.

Osobny problem to nieczystość - oddawanie moczu w domu. Pies, który był wytrenowany, zaczyna się brudzić pod wpływem stresu. Właściciel, który nie rozumie mechanizmu, karze psa, co pogłębia problem.

Jednym z najbardziej niepokojących objawów jest wyuczona bezradność. Pies przestaje reagować. Leży apatycznie, nie interesuje się otoczeniem. Wielu ludzi mówi, że mają "grzecznego psa". Ale ten pies się poddał - przestał próbować, bo żadne jego zachowanie nie prowadzi do przewidywalnego rezultatu.

Bywa też nadmierna czujność. Pies, który ciągle obserwuje drzwi, nasłuchuje kroków na klatce schodowej, nie potrafi się zrelaksować. Psychologowie opisują identyczny mechanizm u dorosłych dzieci alkoholików - hiperczujność.

Koty - chowanie się, nieczystość, overgrooming

Kot w stresie chowa się. Spędza cały czas pod łóżkiem, na szafie, w szafie. Unika kontaktu z ludźmi. Kot, który trwale unika kontaktu, komunikuje, że nie czuje się bezpiecznie we własnym domu.

Sikanie poza kuwetą to jeden z głównych symptomów stresu u kotów. Przyczyna jest podwójna: brudna kuweta, bo właściciel zapomina ją czyścić, plus chroniczny stres środowiskowy.

Stres u kotów prowadzi do konkretnych chorób. Idiopatyczne zapalenie pęcherza moczowego (FIC) jest bezpośrednio powiązane ze stresem środowiskowym - bolesne oddawanie moczu, krew w moczu, częste wizyty na kuwecie.

Nadmierne wylizywanie (overgrooming) to kompulsywna reakcja na stres. Kot wylizuje sobie sierść do gołej skóry, tworząc wyłysiałe plamy na brzuchu i łapach. Drapanie i gryzienie domowników to redyrekcja agresji - atak na najbliższy dostępny obiekt, bo prawdziwe źródło stresu jest niedostępne.

Utrata apetytu u kota to stan niebezpieczny. Kot, który nie je przez 48-72 godziny, jest zagrożony lipidozą wątroby - organizm rozkłada tłuszcz tak szybko, że wątroba nie nadąża z przetwarzaniem. To może skończyć się śmiercią. W domu, gdzie nikt nie monitoruje spożycia pokarmu, takie sytuacje łatwo przeoczyć.

Nadmierna wokalizacja - ciągłe miauczenie, wycie nocne - to próba komunikowania dyskomfortu. Właściciele często bagatelizują to zachowanie albo reagują złością.

Fizyczne konsekwencje zaniedbania - co widzi weterynarz

Weterynarz widzi to, czego nie widzi otoczenie. Zaniedbane szczepienia, brak profilaktyki przeciwpasożytniczej, niedożywienie albo otyłość z karmienia resztkami i tanią karmą. Nieleczone infekcje uszu, zaawansowane choroby zębów, problemy skórne, które ciągnęły się tygodniami bez interwencji.

W domu alkoholowym pieniądze idą na alkohol, nie na weterynarza. Brak odrobaczania oznacza pasożyty. Brak szczepień to ryzyko nosówki i parwowirozy u psów, panleukopenii i kociego kataru u kotów. Choroby, które przy wczesnym wykryciu daje się wyleczyć, w zaniedbaniu bywają śmiertelne.

Osobne ryzyko to zatrucie alkoholem. Rozlane piwo, wino zostawione w zasięgu zwierzęcia. Alkohol etylowy jest toksyczny dla psów i kotów nawet w małych dawkach. Objawy zatrucia to wymioty, biegunka, drgawki, a w skrajnych przypadkach śpiączka i śmierć.

Do tego brudne otoczenie. Niezmieniana woda w misce, brudne legowisko, zaniedbana kuweta. Kot z brudną kuwetą zaczyna załatwiać się w innych miejscach - reaguje na warunki, które nie spełniają jego podstawowych potrzeb.

Pijany człowiek jest nieskoordynowany. Nadepnie na psa, uderzy drzwiami, potknie się o kota. Małe zwierzęta, szczególnie koty i psy ras miniaturowych, są narażone na poważne urazy nawet przy niecelowym zderzeniu.

Zwierzę jest barometrem domu. Behawiorysta widzi psa lękliwego z zachowaniami kompulsywnymi i pyta: "Co się dzieje w domu?". Weterynarz widzi zaniedbane szczepienia i niedożywienie i pyta: "Czy jest problem z opieką?". Zwierzę nie kłamie. Jego ciało i zachowanie mówią prawdę o warunkach, w jakich żyje.

Przemoc wobec zwierząt pod wpływem alkoholu

Alkohol obniża kontrolę impulsów. To fakt neurobiologiczny. Osoba pod wpływem alkoholu reaguje gwałtowniej, gorzej ocenia siłę swoich reakcji i ma obniżony próg frustracji.

Pies, który przeszkadza, zostaje kopnięty. Kot, który miaczy, zostaje rzucony. Nawet gdy nie dochodzi do fizycznej przemocy, krzyki i rzucanie przedmiotami w pobliżu zwierzęcia to przemoc emocjonalna. Zwierzę uczy się, że ten człowiek bywa niebezpieczny, i zaczyna się go bać.

Badania nad przemocą domową pokazują, że przemoc wobec zwierząt współwystępuje z przemocą wobec ludzi. Zwierzę bywa "zastępczym obiektem" złości - łatwiejszym celem niż partner czy domownik. Nie potrafi się bronić, nie zadzwoni na policję.

Polskie prawo chroni zwierzęta. Ustawa o ochronie zwierząt z 1997 roku, znowelizowana w 2018 roku, klasyfikuje znęcanie się nad zwierzętami jako przestępstwo zagrożone karą do 5 lat pozbawienia wolności. Zaniedbanie - brak karmienia, brak opieki weterynaryjnej - to również forma znęcania w rozumieniu prawa.

Organizacje takie jak KTOZ, TOZ czy lokalne stowarzyszenia mogą interweniować. Powiatowy lekarz weterynarii również ma uprawnienia do podjęcia działań. W skrajnych przypadkach zwierzę może zostać odebrane właścicielowi w trybie administracyjnym.

Nie każdy alkoholik krzywdzi zwierzęta fizycznie. Ale zaniedbanie to też krzywdzenie. Pies, który nie jest szczepiony, odrobaczany, karmiony regularnie, cierpi, nawet jeśli nikt go nie uderzy.

Twój pies potrzebuje cię trzeźwego - zwierzę jako motywacja do leczenia

Dla wielu osób uzależnionych zwierzę jest jedyną istotą, która nie osądza. Pies kocha bezwarunkowo. Nie pyta, dlaczego pijesz. Nie krzyczy. Nie odchodzi. Czeka przy drzwiach niezależnie od tego, w jakim stanie wrócisz.

I właśnie ten paradoks bywa motywacją, której nie dały argumenty finansowe, zdrowotne ani rodzinne. "Muszę wytrzeźwieć, bo pies potrzebuje spaceru" - brzmi prozaicznie, ale dla osoby uzależnionej może być punktem zwrotnym. Zwierzę wymaga regularności: karmienie dwa razy dziennie, spacer rano i wieczorem, wizyta u weterynarza co roku. Ta wymuszana struktura dnia to dokładnie to, czego potrzebuje osoba w trzeźwieniu.

Leczenie uzależnienia to decyzja za tych, którzy nie mogą jej podjąć sami - za dzieci i za zwierzęta. Detoks, farmakoterapia, psychoterapia przywracają zdolność do odpowiedzialnej opieki. Stabilna abstynencja, wsparta metodami farmakologicznymi, takimi jak Wszywka alkoholowa Poznań, zabezpiecza trzeźwość i przywraca codzienną funkcjonalność - regularne karmienie, spacery, opiekę weterynaryjną, przewidywalność.

W ośrodkach leczenia uzależnień coraz częściej stosuje się terapię z udziałem zwierząt. Kontakt ze zwierzęciem obniża poziom kortyzolu i podnosi poziom oksytocyny. Pacjenci pracujący ze zwierzętami często lepiej angażują się w proces zdrowienia.

Zwierzęta potrafią odbudować zaufanie szybciej niż ludzie. Regularne karmienie, spacery, zabawa, spokojny głos - pies i kot widzą zmianę. Potrzebują czasu, zwłaszcza jeśli doświadczyły przemocy, ale potrafią ponownie zaufać. Pies, który widzi, że właściciel codziennie o tej samej porze napełnia miskę i wychodzi z nim na spacer, zaczyna się odprężać. Jeśli zwierzę doświadczyło poważnej traumy, odbudowa relacji może wymagać pracy z behawiorystą, ale jest możliwa.

Co możesz zrobić - praktyczne wskazówki

Jeśli pijesz i masz zwierzę

Twoje zwierzę cierpi. Nie dlatego, że jesteś złym człowiekiem, ale dlatego, że choroba zabiera ci zdolność do opieki.

Popatrz na swoje zwierzę. Czy je regularnie? Czy wychodzi na spacer o stałych porach? Czy miało ostatnio wizytę u weterynarza? Czy jego kuweta jest czysta? Czy nie boi się, gdy wracasz do domu?

Jeśli planujesz podjąć leczenie, poproś kogoś bliskiego o pomoc z opieką nad zwierzęciem na czas terapii. Czasowa opieka zastępcza to nie oddanie zwierzęcia, tylko zabezpieczenie go na czas, gdy ty zabezpieczasz siebie.

Na co dzień poproś zaufaną osobę, żeby sprawdzała, czy zwierzę ma jedzenie i wodę. Jeśli masz psa, poproś kogoś o wyprowadzanie go w dni, kiedy sam nie dajesz rady.

Leczenie uzależnienia to najlepsza rzecz, jaką możesz zrobić dla swojego psa lub kota. Stabilny, trzeźwy opiekun oznacza stabilne, zdrowe zwierzę. Nie jutro, nie "jak się ogarnę". Teraz.

Jeśli widzisz zaniedbane zwierzę w domu alkoholowym

Zaproponuj pomoc. Nie osądzaj, nie wygłaszaj kazań. Zaproponuj konkretne działanie: "Mogę jutro wyprowadzić psa", "Mogę kupić karmę", "Mogę umówić wizytę u weterynarza".

Nie "kradnij" zwierzęcia. To eskalacja konfliktu, która rzadko pomaga. Jeśli to możliwe, zaproponuj czasową opiekę zastępczą.

W skrajnych przypadkach, gdy zwierzę jest wyraźnie głodzone, bite lub zaniedbywane do granic wytrzymałości, możesz zgłosić sytuację do KTOZ, TOZ lub powiatowego lekarza weterynarii.

Rozmowa z alkoholikiem o zwierzęciu najlepiej działa w momencie trzeźwości. Bez oskarżeń, bez szantażu. Komunikat: "Widzę, że kochasz swojego psa. On cię potrzebuje zdrowego". Dla wielu osób uzależnionych to zdanie trafia tam, gdzie inne argumenty nie trafiały.

Podsumowanie

Zwierzęta nie rozumieją choroby alkoholowej. Nie wiedzą, czym jest uzależnienie, abstynencja, nawrót. Rozumieją tylko jedno: jest dobrze albo jest źle. Miska jest pełna albo pusta. Spacer się odbywa albo nie. Człowiek jest spokojny albo krzyczy.

Leczenie alkoholizmu to decyzja za siebie, za rodzinę, za dzieci. I za to stworzenie, które czeka przy drzwiach, macha ogonem albo mruczy, i nie rozumie, dlaczego świat się zmienił. Nie jest za późno. Pies, który był zaniedbywany miesiącami, potrafi ponownie zaufać w ciągu kilku tygodni, jeśli dostanie regularność i spokój. Kot, który chował się pod łóżkiem, w końcu wyjdzie i położy się obok. Trzeba wytrzeźwieć. I zacząć wracać do domu o tej samej porze. Napełniać miskę. Wychodzić na spacer. Reszta przyjdzie sama.

Przeczytaj poprzedni artykuł!

Dystrybucja napiwków wśród personelu za pomocą kodów QR